Showing posts with label Teknoloji. Show all posts
Showing posts with label Teknoloji. Show all posts

Wednesday, July 5, 2017




Eindhoven Üniversitesi ve Kent State Üniversitesi’nden bilim insanları ışık etkisi altında kıvrılarak yürüyebilen bir malzeme geliştirdiler. Bu bu polimer maddeyi bir şerit halinde dikdörtgen bir çerçeveye yerleştirdiler. Materyal aydınlatıldığında kendi kendine yürümeye başlıyor. Sadece bir ataç büyüklüğünde bu cihaz ışık enerjisini doğrudan hareketle yürümeye çeviriyor. Elde edilen bulgular 29 Haziran’da Nature dergisinde yayınlanacak. 

Maksimum hızı bir tırtılın hızına yani cm/s’ye eşit. Araştırmacılar bu sayede erişilmesi zor yüzeylere ulaşılabileceği ya da güneş panellerinin yüzeyinin temizlenebileceğini düşünüyor. Araştırmacılar bu şerite kum taneleri yerleştirdiler ve bu tanecikler bükülme hareketi ile kalktı. Bu mekanizma o kadar güçlü ki, kendinden çok daha büyük ve ağır nesneleri yokuş yukarı taşıyabiliyor. 

Aslında bu yeni materyal bir tarafı reaksiyon verdiğinden aydınlatıldıkça ışıkla reaksiyona giriyor. Bu deformasyon ışık gittiğinde aniden bitiyor. Bu materyal her ne kadar şeffaf görünse de, mor ışığı tümüyle absorbluyor ve ardında bir gölge yaratıyor. 
Eindhoven Teknoloji Üniversitesi’nden Prof. Dick Broer liderliğinde bilim ekibi, bu gölgeleme etkisini kullanarak sürekli devam eden bir bükülme hareketi üretti. Materyale tutturulan şerit materyali daha uzun olduğundan,bu bükülme hareketine neden oluyor.  Böylece ışık yoğunlaşarak ileri doğru bir harekete neden oluyor. Cihaz ters çevrildiğinde  , madde ters tarafa doğru gitmeye başlıyor.

Kaynak: http://www.gercekbilim.com/bilim-insanlari-ilk-isikla-yuruyen-polimeri-uretti/ 

Monday, June 18, 2007

Yırtıcı dinozor bugünün tavuğu


Bilim adamlarının 68 milyon yıllık bir T. rex kemiğinde yaptıkları protein analizinde, dinozorlar ile kuşlar arasındaki evrim bağı aydınlatıldı.
ABD’li araştırmacılar, T. rex fosillerinde bugüne kadar kalmayı başaran organik molekülleri, günümüzün yaşayan hayvanlarınkilerle karşılaştırarak, bunların tavuk proteininin benzeri olduğunu tespit etti.

Dinozor kemiğinde protein keşfini, organik bir materyalin bu kadar uzun süre yaşamayı başarmasından ötürü sürpriz olarak niteleyen ABD’li bilim ekibi, bulgularını Science dergisinde yayınladı.
Tekniklerinin, diğer yaşayan ve soyu tükenmiş organizmalar arasındaki evrim ilişkisini aydınlatmakta da yardımcı olabileceğini belirten araştırmacılar, bulgularının kuşların evrimsel bağla doğrudan dinozorlara bağlandığı düşüncesiyle uyum içinde olduğunu ve bunu güçlendirdiğini kaydetti.
Araştırmanın eşbaşkanlarından Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesinden Mary Schweitzer, analiz sonucu proteinlerin dinozorun yumuşak dokusundan organik materyal olduğunun teyit edildiğini belirterek, “Şimdiye dek fosilleşme teorisine göre, organik dokuların bu kadar uzun süre yaşayamayacağı düşünülüyordu” dedi.Schweitzer, 68 milyon yaşındaki bu dinozorun kemik dokusundan elde edilen proteinlerin analizi sayesinde elde edilen bulguların, dinozorların evrimi ve diğer türlerle bağlantısı konusunda aydınlatıcı olacağını belirtti.
Bilim çevrelerini şaşırtan ve bir kafa, iki uyluk ve tibia kemiklerinden oluşan bu dinozor kalıntısı, ABD’nin Montana eyaletinin doğusundaki Hell Creek bölgesinde yapılan kazılarda bulunmuştu.
Fosil, eski bir akarsuyun taşıdığı alüvyon ve çamurla karışan ve fazla sıkı olmayan en az bin metreküp kumun altında bulunmuştu.
Proteinlerin T. rex kemiğinin “kolajen” olarak adlandırılan elastiki bağlantı lifleri olduğu belirtildi.
Bu protein özelliklerini yaşayan hayvanların veritabanıyla karşılaştıran bilim adamları, bunların tavuk kolajenlerinin benzeri olduğunu ve kurbağa ile semenderlerde de bulunduğunu ortaya çıkardı.

Çevreye zararı olmayan ‘eko-demir’

Araştırmacılar, elektrolize benzer bir teknikle karbon dioksit açığa çıkarmadan demir üretim yöntemi geliştirdi. Endüstrinin temel elementi demir, çevre en çok zarar veren maddelerden.

Demirin elde edilmesi sırasında yüksek miktarda karbon dioksit ve diğer zararlı maddeler doğaya karışıyor. Ancak, ABD’nin önemli araştırma kurumlarından MIT’de uzmanlar, CO2 çıkarmayan bir demir üretim tekniği geliştirdi. Deney aşamasındaki araştırmada, likit demir oksit dolu bir havuzdan elektrik akımı geçiriliyor. Daha sonra bu sıvı demir oksit ayrıştırılarak demir ve oksijen elde ediliyor. Araştırmayı yürüten Lawrence W. Kavanagh, eriyik oksit elektroliz yönteminin karbon açığa çıkarmadığını ve sadece oksijen ürettiğini vurguluyor..

Bira ve şaraptan elektrik elde edildi


Bilim insanları bira ve şaraptan elde edilen atık suyla elektrik üretmeyi başardı.
Avustralyalı bilim insanları yeni bir buluşa imza attı. Queensland Üniversitesi’nden bilimadamları, şarap ve bira atığını tekrar işleyerek elektrik üretiminde kullanılan suya dönüştürmeyi başardı.

Yeni yöntemle bilim insanları bira atıklarını yaktıktan sonra organik maddedeki kimyasal enerjiyi serbest bırakarak elektriğe dönüştürüyor.
Laboratuvar testlerinin başarılı olması üzerine bilim insanları, ülkenin en büyük bira fabrikasının hemen yanında kimyasal bir reaktör inşasına başladı.
Keşfedilen yöntemle bu santralden büyük bir haneyi aydınlatacak kadar elektrik üretiminin elde edilmesi planlanıyor.
Eğer başarı sağlanırsa, bu teknolojinin yayılarak diğer bira ve şarap fabrikalarıyla gıda bağlantılı tesislerde de kullanılması planlanıyor.
Bilim insanlarına göre bir bira fabrikasının tüm atığını değerlendirebilecek bir kimyasal reaktör, 2 bin haneye yetecek kadar elektrik üretebilir. Hatta bira ve şarap atığının sadece elektriğe değil, gaz enerjisine de dönüştürülebileceği belirtiliyor.
Bilim insanları ayrıca, sürecin sonunda elde edilen suyun da içilebileceğini söylüyor. Bu yeni yöntem, kuraklık nedeniyle suyun artık çok daha değerli ve pahalı olduğu Avustralya’da bira ve şarap üreticilerine de cazip geliyor.

Japonya Ağustos’ta Ay’a uzay aracı gönderiyor


Japon uzay kurumu, Ay’da inceleme yapacak ilk uzay aracını Ağustosta fırlatmayı planlıyor.
Japon Uzay Keşif Kurumu sözcüsü Tatsuo Oşima, 32 milyar yene (370 milyon YTL) mal olan Selene sondasının uzaya Japon yapımı H2-A roketiyle taşınacağını açıkladı.

Ay’ın yörüngesine oturacak sonda, bir yıl sürecek görevi sırasında Ay’ın manyetik ve yer çekimi alanlarını ölçmek için gezegen yakınına iki küçük uydu bırakacak.
Selene’nin, güneydeki Tanagaşima adasında bulunan uzay merkezinden Ağustosta fırlatılacağı bildirildi, ancak kesin tarih verilmedi.

Akıllı gözlük

Akıllı gözlük camlarının rengini değiştiriyor..

ABD’de geliştirilen bir güneş gözlüğü, çerçevesindeki minik bir elektronik kontrol düğmesi ile camını istenen renge dönüştürebiliyor.

Seattle kentindeki Washington Üniversitesinde geliştirilen güneş gözlüğü camında kullanılan bir tür elektrokromik polimer, elektrik akımına yanıt vererek, karanlık ve renk derecesini ayarlıyor. Cam, sadece renk değiştirilmek istendiğinde güç kullanıyor.

Buluşlarını Amerikan Kimya Vakfı yıllık toplantılarında sunan araştırmacılar, güneş gözlüğünde kullanılan minik bir bataryanın binlerce kez renk değiştirmek için yeterli olduğunu belirttiler.

Araştırmacılar, gözlüğü tanıtırken, camların şeffaftan maviye ve birçok renkte çeşitli derecelerde koyulaştırabildiğini gösterdiler.

Thursday, May 31, 2007

Cep Telefonları İnsan DNA'sını Bozuyor


Hayatımızın ayrılmazlarından biri haline gelen cep telefonlarından yayılan radyo dalgalarının vücut hücrelerine zarar verdiği, DNA yapımızı bozduğu laboratuvar deneylerinde tespit edildi. Kaliteli telefon ve kulaklık kullanılması tavsiye ediliyor.

Cep telefonu üreticileri ne kadar aksini iddia etseler de bilim adamları cep telefonundan yayılan radyo dalgalarının vücut hücrelerimize ve DNA'mıza zarar verebileceğini deneylerinde kanıtladılar.

DNA üzerinde etkilerin tehlikeli boyutlarda olduğunu belirten bilim adamları radyasyon nedeniyle mutasyona uğrayan hücrelerin kanser riskini beraberinde getirdiğini belirtiyor.
Avrupa Birliği'nin konuyla ilgili kuruluşları, yine de insanların henüz endişelenmesine gerek duyulacakcak bulgulara ulaşılmadığını belirtiyorlar.

Dünya üzerinde 1.5 milyar cep telefonu halen kullanımda. Bu gelecek nesillerin ne kadar büyük risk altında olduğunun göstergesi.

Mobil telefonların etkileşim standardı SAR (Özel Soğurma Oranı) cep telefonunun çalışırken insan vücuduna etkisini belirten bir birim. Cep telefonu baz istasyonuna yakın olduğunda bu değer düşerken uzaklaştıkça artıyor. Uluslararası yönergelerde SAR seviyesinin 2 W/kg olmasının insan sağlığını etkilemediğini belirtiyor. Zaten bu seviyenin üzerindeki telefonların satılması yasak. Ancak bunun her ortamda ölçülüp ölçülmediği bir muamma.

Her ihtimale karşı, telefon alırken SAR seviye test sonuçlarını kontrol etmekte ve kulaklık kullanmakta fayda olabilir.

Kan grubunu değiştiren teknik

Bilimadamlarının geliştirdiği kan grubunu değiştiren teknikle kan bulma sıkıntısı sona erecek.

Bu buluş sayesinde, özellikle 0 grubu kan stoklarının artırılması ve uygun kan bulma sıkıntısının sona erdirilmesi hedefleniyor.

0 grubu tüm kan gruplarına kan verebildiği için genel kan tipi olarak kabul ediliyor. Hastalara yanlış grup kan vermek ise ölümlere yol açabiliyor.

Kopenhag Üniversitesi bilimadamları, Nature Biotechnology adlı tıp dergisinde yayımlanan araştırma raporunda A,B ya da AB grubu kanları 0 grubuna nasıl çevirdiklerini tarif etti.

İşlem sırasında bakteri enzimler 'makas' rolü oyunayarak alyuvarların yüzeyindeki şeker moleküllerini kesip çıkarıyor.

Kan grubu A ve B olan kişilerin kanında bağışıklık sistemini harekete geçiren iki farklı şeker molekülünden biri bulunuyor. 0 grubunda olanlarda ise bu antijenlerini ikisi de bulunmuyor. AB grubunda ise her ikisi de bulunuyor.

Bilimadamları, 2 bin 500 tür bakteri cinsi üzerinde yaptıkları araştırmalar sonrası bu bakterilerden 2 tanesinden elde edilen enzimlerle akyuvarlardaki A ve B antijenlerini ortadan kaldıran enzimler elde etmeyi başardı.

Bu sayede A, B ya da AB grubu genel kan grubu olan 0'a dönüştürülebildi.

Wednesday, May 23, 2007

İslam mozaiklerinde gelişmiş geometri

İslam ülkelerindeki Ortaçağ'dan kalma mozaiklerin, Batılı matematikçilerin ancak 500 yıl sonra keşfedeceği gelişmiş geometrik özelliklere sahip olduğu ortaya çıktı.
Harvard Üniversitesi'nden araştırmacı Peter Lu, İslam ülkelerinde Ortaçağ'dan kalma mozaiklerde simetrinin mükemmele yakın olduğunu, bunun da gelişmiş geometri bilgisine sahip olunduğunu gösterdiğini belirtti.
"Bu, zanaatkarların sadece mozaikleri kolayca birleştirmek amacıyla kullandıkları bir teknik ise, ortada çok büyük bir tesadüf var demektir" diyen araştırmacı, mozaiklerdeki mükemmel simetrinin, "şimdiye kadar sanıldığından çok daha gelişmiş ve karmaşık bir kültüre işaret ettiğini" bildirdi.
Peter Lu, Science dergisinin son sayısında yayımlanan araştırmasında "kumpas ve cetvel basit hatlar oluşturmaya yetse de, mozaiklerdeki mükemmel 5'li ve 10'lu simetri, ancak çok karmaşık bir sistemle açıklanabilir" ifadesini kullandı.
Peter Lu, bu motiflerin tek başına bir zanaatkar tarafından sınırlı ölçekte uygulanabileceğini, büyük boyutlardaki mozaiklerin ise geometrik çarpılma olmadan üretilemeyeceğini vurguladı.
Lu, İslam dünyasında bulunan devasa boyutlardaki mozaik motiflerinde ise geometrik çarpılmanın çok az olduğuna dikkati çekti.
13'üncü yüzyıldan itibaren gelişmiş mozaik örnekleri bulunduğunu kaydeden Harvardlı araştırmacı, 15'inci yüzyılda motiflerin son derece karmaşıklaştığını vurguladı.

IBM, dünyanın en hızlı yongasını piyasaya sundu

IBM, bugüne kadar üretilmiş en hızlı mikro işlemciyi piyasaya sunduğunu ve yeni yongayı Sistem p570 sunucularında kullanmaya başladığını duyurdu.

IBM'den yapılan açıklamaya göre, kuruluşun ürettiği, 4.7 GHz hızındaki POWER6 yongası, bir önceki modelden yüzde 100 daha hızlı çalışıyor, ancak aynı miktarda elektrik tüketiyor. Yeni yongalarla donatılan Sistem p570 sunucuları ise halen piyasada bulunan en yakın rakibi Itanium tabanlı HP sunuculardan yaklaşık 3 kat daha hızlı çalışıyor.

Laboratuvar ortamında 5 GHz'lik hızı da aşabilen çift çekirdekli POWER6 yongaları, çekirdek başına 8 MB önbelleğe sahip. IBM'in 65 nanometre teknolojisiyle ürettiği POWER6, üzerinde 790 milyon transistör bulunduruyor. POWER6, Unix bazlı sunucularda kullanılan tamsayı ve kayan virgüllü hesaplamalar, Java yazılımları ve hareket işleme gibi uygulamaları da aynı anda yapabiliyor.

POWER6'nın yapılandırılabilir bant genişliği sayesinde kullanıcılar maksimum performans ya da minimum maliyet arasında seçim yapabiliyor ve sunucuyu düşük voltajlarda da çalıştırabiliyor. POWER6 işlemcisi, bilgi akışının kesildiği zamanlarda kendi kendini kapatıyor ve bu sayede enerjinin kullanımı yüzde 35 oranında azalıyor. POWER6 ayrıca, sistem içinde ısının yükseldiği bölgeleri tespit ederek, oraya yollanan bilgileri azaltıyor ve ısının normal seviyelerde kalmasını sağlıyor.

POWER6 ile çalışan Sistem p570 ise saniyede 300 GB bilgi indirme performansıyla, itunes kataloğundaki tüm şarkı, klip ve dosyaları 60 saniye içinde hafızasına kaydedebiliyor. Yüksek performans ve sanallaştırma kapasitesiyle kullanıcıların hızını yüzde 100 artırırken, yüzde 50 enerji tasarrufu sağlıyor.

Tuesday, May 22, 2007

LAZER..


Yaşamımızda çoktan önemli bir yere sahip oldu bile. Hassas ışınlar, süper marketlerde ürün fiyatlarını, CD'lerden müziği, DVD'lerden de filmleri okuyor. Araştırmacılar, bugüne kadar ulaşılamayan hassaslık, hız ve güçte yeni lazer türleri geliştiriyorlar. Onun sayesinde maddenin en küçük parçası görülür hale gelecek ve sonsuza kadar yetecek miktarda ucuz enerji üretilebilecek...



Gün, büyük bir aksilikle başladı. Mika çaydanlık yere düşüp paramparça oldu. Ancak, birkaç dakika sonra hiçbir şey olmamış gibi yine masanın üstünde duruyordu. Evin hanımı kendisine, lazer baskı makinesiyle (çıkış olarak kâğıt yerine üç boyutlu nesneler alan) yepyeni bir çaydanlık daha üretti. Bunun için, satın alırken çaydanlıkla birlikte verilen disketi 3 boyutlu fotokopi makinesine yerleştirmesi yeterli olmuştu. Disket, ürünün dijitalleştirilmiş orijinal görüntüsünü içeriyordu.


Fotokopi makinesinin hafızası, veri yığının arasında dolaştı ve verileri lazerin kumanda birimine aktardı. Bu birim de ışını, kopyalama makinesindeki plastik, sertleştirici toz, bağlayıcı madde ve yapıştırıcıdan oluşan kaynayan bir karışıma yönlendirdi. Lazer ışınının değdiği noktada karışım hemen sertleşti. Kısa süre sonra, parçalananın aynısı bir çaydanlık çıktı ortaya.


Bize bilimkurgu gibi gelen bu örnekteki cihazın, Amerikan şirketi Z-Corporation tarafından birkaç yıl içinde üretilip, pazara sunulması bekleniyor. Cihaz, lazer tekniğinin, çok farklı amaçlara hizmet eden en yeni kullanım şekli. Başka hiçbir buluş, bu harika ışın kadar çok yönlü değil. Lazer ışınları yazabiliyor, okuyabiliyor, ölçebiliyor, kesebiliyor, hatta tedavi edebiliyor. Harika ışın, hem otomobil sacına hem de hassas insan damarlarına aynı mükemmellikte kaynak yapabiliyor. En sert elmaslara hassas delikler açabiliyor; kimliklere, kredi kartlarına üç boyutlu (hologramlar) görüntüler, gökyüzüne de renkli resimler çizebiliyor.


O kadar büyük bir güç üretiyor ki, ışığı Ay'a kadar ulaşabiliyor. O kadar hassas ki, göz ameliyatlarında kullanılıyor. Lazer ışınları, artık dijital verileri havada ışık hızıyla (yaklaşık 178.000 daktilo sayfası veriyi 1 saniyede) bir yerden bir yere aktarıyor. Bu optik serbest alan aktarımında, ışınlar, veriyi gönderen ve alan kişilerin evlerinin çatısında bulunan özel aynalarla yönlendiriliyor.


Gerçi yöntem en çok 4 kilometrelik bir alanda uygulanabiliyor. Ama bu uzaklık, şubeleri birbirine yakın üniversiteler ya da şirketlerin iç bünyelerinde iletişim kurabilmeleri için yeterli. Lazer harikasının marifetlerini anlatan liste bitmek bilmiyor. Bilim adamları bu hassas ışınlarla, atomları her yönüyle araştırabilmek için, şimdiye kadar mümkün olmayanı başarıp, en küçük parçaların dünyasına girmeyi hedefliyorlar.


Kalın lazer ışınlarıyla da uzun süredir beklenen nükleer füzyon enerjisini kazanabilmek amacıyla, Güneş'i yeryüzünde taklit etmek istiyorlar. Amerikalı Theodore Maiman, 1960'ta dünyanın ilk lazerini yaparken, buluşunun bütün dünyada böyle bir başarıya ulaşacağını herhalde tahmin etmemişti. O günden bu yana, dünyanın her yerinden uzmanlar, lazerin sürekli yeni kullanım alanlarını keşfettiler. Ancak ister süper marketlerin kasalarındaki küçük lazer tarayıcılar, ister nükleer füzyon amacıyla kullanılan dev lazer silahlarında, hep aynı ilke işliyor: Lazer ışını, atomların ışık yaymaya başlayıncaya kadar enerjiyle pompalanması sonucu ortaya çıkıyor. Bu ışık, daha sonra ayna hileleriyle iyice güçlendiriliyor.


Enerjinin atoma hangi şekilde pompalanacağı, lazerde kullanılan malzemeye bağlı. Yakut lazer, ksenon (xenon) lambası; neodiyum YAG lazer ise flaş lambası ya da diod lazerle pompalanıyor. Gaz lazerler de daha çok hızlandırılmış elektronlarla bombardıman yoluyla pompalanıyor. Lazer malzemesi, ayrıca lazer ışının dalga boyunu da belirliyor. Örneğin, kırmızı yakut lazeri kırmızı lazer ışını üretiyor. Değerli bir gaz olan argon ile çalışan lazerler, insan gözünün göremeyeceği morötesi ya da kızılötesi ışınlar üretiyorlar.
Bir atom, alabileceği enerjiyle tamamen pompalanınca bünyesine daha fazla enerji alamaz. Böyle bir atom kendi uyarılmış enerjisine eşit enerjide bir ışık dalgasıyla çarpışınca, zorunlu olarak enerjisini ışık dalgası olarak verir ve çarpıştığı dalga ile aynı frekans ve fazda iki ışık dalgası yayınlanır. Çarpışmaların sayısını yükseltebilmek için, yani daha çok ışık kazanabilmek için, lazerin karşılıklı iki kenarına paralel iki ayna yerleştiriliyor: Bu aynalardan birine rastlantısal olarak dik bir açıyla çarpan ışık dalgası, karşıdaki aynaya yansıtılıyor ve ardından sürekli iki ayna arasında gidip geliyor, dışarıya çıkamıyor. Işık parçacıkları, lazerin yapımında kullanılan malzemenin içinden geçerken, yolunun üzerinde enerji pompalanmış diğer atomlarla karşılaşıyorlar ve onları da, depolamış oldukları enerjiyi ışık olarak açığa çıkarmaları için zorluyorlar.
Böylece "parlayan" (ışıldayan) atomların sayısı ve bununla birlikte ışığın miktarı sürekli artıyor. Lazere ismini de bu süreç vermiş: Çünkü "lazer", İngilizce "light amplication by stimulated emission of radiation" tanımlamasının, yani "uyartılmış salma ile ışığın güçlendirilmesi" tanımlamasının kısaltılmış halidir.
Ancak, iki ayna arasında tutsak olduğu sürece giderek yoğunlaşan ışınla bir şey yapmak mümkün değil. O nedenle, bu iki yansıtıcılardan biri yarı geçirgen özelliğe sahip: Işığın bir bölümü onun aracılığıyla dışarıya çıkıyor (lazer ışığı). Bu ışına "bağdaşık" (eş evreli) adı veriliyor: Işık dalgalarının tamamı, aynı renkte ve bütün ışık parçacıkları aynı ritim ile (aynı fazda) salınıyorlar.
Ayrıca, ışını oluşturan dalgalar tamamen birbirine paralel ilerliyor. Bir el feneri ve bir "laserpointer" ile bir duvar aydınlatılıp sonra yavaş yavaş arkaya doğru gidildiğinde, lazer ışınının normal ışıktan farkı kolayca seçilebiliyor. El fenerinin duvarda bıraktığı ışık lekesi, duvardan uzaklaştıkça büyüyor, lazerin aydınlattığı nokta ise hep aynı büyüklükte kalıyor. Lazer ışığı dağılmadığı için çok hassas işlemlerde rahatlıkla kullanılabiliyor. Cerrahlar, onunla beyin ameliyatlarında küçücük hücreleri dokulardan ayırabiliyor.
Geleceğin lazerli çim biçme makinesi "Zero", çimleri milimetrik olarak eşit boylarda kesebiliyor.Lazer ışınları istenilen dalga boyunda üretilebiliyor. Bunun için, doğru lazer malzemesini seçmek yeterli. Lazerin bu özelliği, kimya alanında bir devrime neden oldu. Birçok kimyasal tepkime, ortama, ancak enerji dahil edildiğinde harekete geçiyor. Tepkimenin gerçekleşmesi için, genellikle biraz ısıtmak yeterli oluyor. Ama, özellikle organik kimya alanında görülen bazı hassas tepkimeler için bu yeterli değil. Çünkü bazı moleküller, enerji sadece belirli dozlarda uygulandığında diğer moleküllerle özel bağlar oluşturuyorlar ve böyle bir enerji dozunu sadece lazer mümkün kılıyor.
Araştırmacılar, bu yöntemle lazer yardımıyla vinilklorit (günlük hayatta sıkça kullanılan polivinilkloridin -PVC- ana maddesi) üretmeye başladılar. Bunun için bilim adamları, içi dikloretilen gazıyla dolu bir tepkime hücresine morötesi lazer ışınları gönderiyorlar. Vinilkloridin oluşabilmesi için, tepkimeye belirli aralarla, belirli dozlarda enerji uygulamak gerekiyor. Bu da sadece lazerle yapılabiliyor. Şimdiye kadar bu maddenin endüstriyel olarak üretimi oldukça karmaşıktı: Gaz, 500 santigrat dereceye kadar ısıtılmak zorundaydı, tepkimenin gerçekleşebilmesi için, ayrıca bir de yardımcı maddeye (katalizatör) ihtiyaç duyuluyordu. Lazer yöntemi, daha 300 santigrat derecede işlemeye başlıyor ve bir katalizatöre de gerek kalmıyor. Bu yöntemin sunduğu en büyük avantaj, üretimde sağlanan yüzde 20 oranında artış.

Araştırmacılar lazer ışınını sadece istenilen dalga boyunda üretmekle kalmıyorlar, lazer ışınlarını ultra kısa atımlara (puls) da dönüştürebiliyorlar. Bu yolla çok büyük enerji açığa çıkarılıyor. Hedefe ulaşabilmek için, kesintisiz lazer ışını üreten yakuttan başka bir malzeme kullanmak gerekiyor. Atımlı (pulslu) lazer ışınları, kromkolkuirit (Chrom-Colquiriit) kristali, neodmiyum-YAG (neodiyum içine yitrium alüminyum garnet yani YAG katkılanmıştır) ya da bir titan-safir kristali içinde oluşuyor. Bu malzemelerin inanılmaz bir özelliği var: İçlerinde bulunan küçücük boşluklarda ışık o kadar hızlı yansıyor ki, bütün farklı frekanslar kısacık bir an için senkronize oluyorlar.

Bağdaşık ışıktan yıldırım hızıyla bir atım ortaya çıkıyor. Bu atımlar, birkaç femtosaniye aralarla birbirlerini izliyorlar. Bir femtosaniyenin ne kadar sürdüğü rakamlarla ifade edilebiliyor (10 üzeri 15 saniye), ancak hayal edilmesi mümkün değil. Bir femtosaniyenin bir saniyeye oranı, saniyenin 32 milyon yıla oranıyla kıyaslanabilir.Kısa ışık flaşlarında çok büyük enerji gizli. Atımların verimi tek başına sınırlı olsa da, tek tek enerjilerin toplanmasıyla bir güç paketi ortaya çıkıyor. Her bir atım 3 mikrojul enerjiye (bu, bir su damlasını bir santigrat derecenin milyonda biri kadar ısıtmaya bile yeterli değil) sahip olmasına karşın, lazer ışık atımları, atım boyunca (örneğin 100 femtosaniye) 30 megavat enerji sunuyor. 1960'lı yıllardan bu yana, ultra kısa atımlı lazerler hızlı bir gelişim gösterdi. Günümüzde, atımlar iyice kısaldı ve yeni kuşak çok yönlü kompakt ultra kısa atımlı lazerler ortaya çıktı. Oda büyüklüğünde, güvenli olmayan ve enerjiye doymak bilmeyen orijinalleriyle karşılaştırıldığı zaman, gerçek bir devrim...

Günümüzün atımlı lazerleri çok farklı kullanım amaçlarına hizmet ediyor ve çok hassas işliyor. Işınlar, kısa dalgalı röntgen ışınından, uzun dalgalı kızılötesi ışınlara kadar elektromanyetik tayfın bütün alanına dağılmış durumda. Üstelik, birkaç petavat'lık (milyarlarca megavat ya da rakamlarla ifade edilirse 10 üzeri 15 vat) inanılmaz bir güce ulaşıyor.

Ortaya çıkan güç, çok hassas bir şekilde bir noktaya odaklandığı zaman, atımlı lazerler mikro hassaslıktaki kaynak, kesim ve delme işlemleri için ideal bir verim sunuyor. Bir dakikadan daha kısa bir süre içinde otomobil kasasına 100 noktada kaynak yapabiliyor. Bu, şimdiye kadar kullanılan elektro kaynak yöntemine oranla on kat daha hızlı ve hassas. Özellikle uçak yapımında yüksek oranda hassaslık gerektiği için, giderek perçinlerin yerini alıyor. Bu yolla, Airbus A318 ya da süper Airbus A380'de ortalama olarak yüzde 10 oranında ağırlıktan ve yüzde 20 oranında işçilik ücretinden tasarruf edilebiliyor.

Atımlı lazerin, sahip olduğu yüksek enerjiyle üzerinde çalışılan malzemeyi yakabileceği düşünülse de, kesinlikle böyle değil. Atımlar enerjiyi yanma noktasına o kadar çabuk ulaştırıyorlar ki, sıcaklık, ışının gönderilmediği alanlara yayılma fırsatı bile bulamıyor. Bu nedenle, patlayıcı özelliği yüksek maddeler de atımlı lazerler ile kesiliyor. Kesme noktasındaki malzeme, geri kalan bölümde patlama meydana gelmeden buharlaşıyor.

Enerji bu kadar yüksek düzeyde demetlenebildiği için, ultra kısa atımlı lazerler cerrahlar için de büyük nimet. Onunla tıkanmış damarları açabiliyor, en ince damarları hiç bozmadan kesebiliyorlar. Bütün bu işlemleri gerçekleştirirken, çevredeki doku kesinlikle zedelenmiyor. Bu özelliği lazeri, göz alanında "bir numaralı" tedavi yöntemi haline getirdi. Retina yırtıklarının onarımında kullanılıyor. Miyopluğun tedavisinde atımlı ışınlar, kornea tabakasının belirli bir katmanına odaklanıyor. Işın, kornea tabakasının bu katmanında yan yana çok sayıda küçük delikler oluşturuyor. Sonunda kornea tabakasının en üst katmanı açılarak kenara katlanıyor. Altında duran ve biraz önce buharlaştırılan tabakada, geriye kalan artıklar lazerle iyice temizleniyor. Sonra, tamamen sağlıklı olan en üst kat yeniden yerine yerleştiriliyor. Bu düzleştirme işlemiyle miyopluk tedavi edilmiş oluyor.

Atımlı lazer, özellikle fizik bilimi için mucize bir silah niteliğinde. Lazer aracılığıyla, birkaç yüz femtosaniye süren atomlar arası elektron alışverişi bile araştırılabiliyor. Bunun için atomlar tek tek izole ediliyor ve bir iyon tuzağına hapsediliyor. Bu tuzak, tek iyonları, yani yüklü atomları uzun süre içinde tutuyor. İyonlar daha sonra lazer ışığıyla ışıtılıyor.

Varsayalım ki, lazer ışını salınan iyonlara sol taraftan yansıtıldı; sola doğru salınan iyonlar, atımlı lazer ışınına yöneleceklerdir. Bu sırada, akustikten de tanıdığımız rezonans oluşuyor. Araştırmacılar, bu rezonans enerjisini hassas ölçme cihazlarıyla, aynı bir kamerayla izliyormuş gibi kaydediyorlar. Ne kadar çok rezonans oluşturulursa, kaydedilen görüntü de o kadar netleşiyor. Bu arada elde edilen bilgiler, bilgisayar ve telekomünikasyon alanında süper hızlı sinyal aktarımı sağlayan hassas optoelektronik cihazların yapımı için kullanılıyor.

Bütün araştırmalar sırasında bilim adamları, attosaniyelik (femtosaniyenin binde biri) atımlara sahip lazerleri geliştirmeye başladılar. Bu lazerlerle çok hızlı işleyen kimyasal tepkimeler, hücresel boyutta ve adım adım incelenebiliyor. Araştırmanın amacı, hastalığa neden olan moleküllerin yapısını çözümleyebilmek ve bu bilgi ışığında hedefe yönelik özel ilaçlar geliştirmek...

Bir gün, lazer atımlarıyla küçük DNA'lar kesilebilecek ve parçalar, molekül tasarımcılığının yardımıyla bir araya getirilip yepyeni bir başka gene dönüştürülebilecek. Noktasal çalışabilen lazerle hücre çekirdeğine girip, orada cerrahi bir operasyon yapmak da mümkün.

Atımlı lazerler, sadece hayat kurtarmak amacıyla kullanılmıyor; sahip olduğu enerji, onu tehlikeli bir silaha da dönüştürebiliyor. Amerikan ordusu 2001 yılının başında bir lazer silahını uydulara karşı başarıyla kullandı. Uydunun elektronik sistemi tamamen tahrip edildi. Ancak, bu deneyim sırasında askeri strateji uzmanları, kendi silahlarına karşı dikkatli olmak zorunda olduklarını öğrendiler. Işık atımı, hedefini ya da başka bir cismi vurduğu zaman, nereye gideceği belli olmayan yansımalara neden oluyordu. Işınlar, hâlâ diğer uyduların -ki bu kendi uyduları da olabilir- optik alıcılarına zarar verecek kadar yeterli enerji içeriyorlardı. Bu tehlikenin önüne nasıl geçilebileceği henüz bilinmiyor, ama düşman uyduları ya da roketleri vurmayı hedefleyen lazer silahlarının 2007 yılında kullanıma hazır olması amaçlanıyor.

Bir yıl sonra da, daha barışçıl ve aynı zamanda da bütün zamanların en heyecan verici lazer projesi gerçekleştirilecek: Güneş'in simülasyonu... Güneş'in içinde hidrojen çekirdekleri birbiriyle kaynaşarak helyuma dönüşüyor. Bu çekirdek kaynaşması sonucu inanılmaz miktarlarda enerji açığa çıkıyor (milyarlarca yıl boyunca 100 milyon santigrat derecede yanan bir fırına benzetilebilir). Bilim adamları, lazer tekniği aracılığıyla bu işlevi yeryüzünde simüle etmek istiyorlar. Bu kozmik fırın taklit edilebildiği takdirde, yeryüzündeki enerji sorunu sonsuza kadar çözülecek. Çünkü, yanıcı madde olarak kullanılan hidrojen, yeryüzünde hem çok miktarda bulunuyor hem de ucuz.

Füzyon yöntemi, ilk olarak 1980'li yıllarda, zamanın en güçlü lazerleriyle denendi. Deney, başarıyla sonuçlanmıştı, ancak bütün bir bina kompleksini kapsayacak büyüklükteki düzenek, ürettiğinden daha çok enerji tüketiyordu. Şimdi, çekirdek kaynaşması (füzyonu) sonucu ekonomik enerji üretme fikri yeniden gündemde:

California'daki National Ignition Facility (NIF), futbol stadyumu büyüklüğünde bir düzenek hazırlıyor. 2008 yılında burada, 192 lazer silahından çıkan ışınlarla hidrojen çekirdekleri kaynaştırılacak. Füzyon sonucunda 5.000 milyar vat enerji açığa çıkması bekleniyor. Bu çalışma başarılı olursa, insanoğlunun en büyük hayallerinden biri gerçek olacak: Bütün dünyaya yetecek kadar ucuz enerjiye sahip olmak...


Monday, May 21, 2007

Matematik ile sanat, kağıttan çokgenler yapmak için buluştu..

Kağıttan çokgen yapan bir uzmanın eserleri ve bir yazılım hakkında bilgi alabilirsiniz..
Kağıttan çokgenler..

Çokgenlerin çizilmesi ve oluşturulması, Rönesans dönemine ve belki daha öncesine kadar uzanır. Leonardo da Vinci (1452-1519), örneğin, 1509'da yayınlanan bir kitap için çokgenler içeren bir çizim yapmıştır.

Bunlar her türden, düz yüzeyli ve düzenli özelliklere sahip kristal benzeri şekiller idi. Pek çok kişi şu beş çokgeni iyi tanımaktadır: Düzgün dörtyüzlü, küp, düzgün sekizyüzlü, düzgün onikiyüzlü ve düzgün yirmiyüzlü. Ancak çokgenlerin oluşturduğu büyük ailede diğer pek çok üye mevcuttur: dikenli yıldızımsı çokgen, karışık, iç içe geçmiş şekiller, futbol topu şekli ve bunların değişik versiyonları ve pek çoğu.

Fr. Magnus J. Wenninger, Minnessota'daki St. John's Abbey'de matematik ve felsefe uzmanı olarak çalışmakta olup 1961 yılından beri özenle ve düzenli olarak çokgenler yapmaktadır. Kağıttan yapılmış renkli ve çok düzgün modelleri, simetrik bir çokgenin alabileceği oldukça geniş şekil olasılıklarını göz önüne getirmektedir.

Yıllar boyunca, Magnus bu konu hakkında çeşitli kitaplar ve makaleler yazmıştır. Çapları 30-40 santimetreyi bulan pek çok kağıt modelleri St. John's Abbey'de alıcılarını beklemektedir.


Böyle modelleri oluşturmak basit bir iş değildir. Pek çok yıl önce, bu makalenin yazarı (Ivars Peterson) olarak Magnus'u çalışırken izleme fırsatı buldum. Onun sabrı, özeni ve yeteneği dikkate değerdi. Ve sonuçlar inanılmazdı.

Magnus Wenninger'in bazı çalışmalarında matematik ve sanat bir arada.
Son yıllarda, Magnus diğer çokgen uzmanları ile bir arada çalışarak çokgen yapıları oluşturmak için bir yazılım geliştirmiştir.
Eğer siz de böyle şablonlar ve desenler ile ilgileniyor iseniz, Robert Webb tarafından geliştirilmiş Stella isimli yazılım sizin için iyi bir başlangıç noktası olabilir. Stella hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki adresi ziyaret edebilirsiniz.


http://web.aanet.com.au/robertw/Stella.html


Edison'a alternatif ışık kaynağı..

Küresel ısınma sorununa alternatif çözüm
Türk araştırmacılar, Edison'un icat ettiği ampule alternatif nanoteknoloji ürünü ışık kaynağı üretti.
Bilkent Üniversitesi'nden araştırmacılar, geliştirdikleri 'ayarlanabilir beyaz ışık' teknolojisiyle Edison'un ürettiği ampulleri yüzyıl sonra değişime uğrattı.
Edison'un ürettiği ampuller ısıyı ışığa dönüştürürken, nanotekonoloji ile üretilen nanokristalli LED'ler ise elektrik enerjisini direkt ışığa çeviriyor.
LED (Light Emitting Diode, Işık yayan Diyot) tabanlı ışık kaynaklarının ömrü 23 yıl sürecek ve otomobillerin aydınlatma sistemlerinde köklü değişikliklere gidilecek.
Yüzde 90 oranında enerji tasarrufu sağlayan LED bazlı ışık kaynaklarının küresel ısınma sorununa alternatif çözüm getireceği belirtiliyor.
Bilkent Üniversitesi'nde görevli Yrd. Doç. Dr. Hilmi Volkan Demir ile öğrencileri Sedat Nizamoğlu, Tuncay Özel ve Emre Sarı'nın çalışmaları, dünyanın en prestijli dergileri arasında bulunan 'Nanotechnology' dergisinin 14 Şubat 2007 baskısında da kapak konusu oldu. Demir, başkanlığını yaptığı araştırma grubunun, nanokristal kullanarak beyaz ışık üretimini dünyada ilk kez ayarlanabilir renk özellikleri ile başardıklarını kaydetti.
Demir, beyaz LED ışık kaynaklarının, geleceğin aydınlatma sistemlerinde geniş kullanım alanı bulacağını belirterek, çalışmalarındaki tasarım, modelleme, fabrikasyon, deneysel karakterizasyon ve kurumsal analizlerin tamamının Bilkent Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma Merkezinde ve İleri Araştırma Laboratuvarı'nda gerçekleştirildiğini kaydetti.
Demir, LED'lerin günümüzde ampulsüz trafik ışıkları, kamera, mikroskop ışık kaynakları gibi kullanım alanları olduğunu anlattı: "LED'ler, evlerimizde kullandığımız ampuller ve florasan lambalarının yerine geçecek. Edison'un ürettiği ampuller ısıyı ışığa dönüştürürken, nanotekonoloji ile üretilen LED'ler ise elektrik enerjisini direkt ışığa çeviriyor. Keşif, geleceğin iç mekan ve otomotiv aydınlatma fonksiyonlarını tamamen değiştirecek nitelikler taşıyor.
Önümüzdeki 5 yılda arabaların dış aydınlatma işlevlerinin tamamının yeni üretilen 'beyaz LED'lerle gerçekleşeceği öngörülüyor. Kısaca Edison'un ampulleri ile aynı prensiple çalışan günümüz ampulleri, ilk üretildiklerinden 100 yıl sonra yerini nanoteknoji ile üretilen 'beyaz LED' ışık kaynakları sayesinde değişime uğrattı." Yeni teknoloji ürünü ışık kaynaklarının çok uzun yıllar dayanabildiğini ve elektrik enerjisini bire on oranında az kullandığını belirten Demir, "Ampullerin dayanaksızlığını evimizde ne sıklıkta ampul değiştirdiğimizi düşünerek kolayca anlayabiliriz. Bir LED'i günde 12 saatten 23 yıl süreyle kullanabilmemiz mümkündür, bu da ortalama yaşamda sadece 4 defa ışık kaynağını yenilemek anlamına geliyor" dedi.
"Elektrik enerjisi tüketimi konusunda söylenebilecekler ise çok daha etkileyicidir" diye Demir, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bilim çevreleri, bir binanın stratejik noktalarına LED'ler konularak aydınlatma yapıldığı zaman günümüzde kullanılan sistemlere göre elektrik tüketiminde yüzde 90'lık enerji tasarrufu sağlanacağını öngörüyorlar.
LED'lerle tüm dünya elektrik harcamasının yüzde 50 miktarında azaltması öngörülüyor. Dünyada üretilen tüm elektriğin yüzde 20'si aydınlatmada kullanılıyor. Küresel ısınmanın nedenleri arasında yer alan enerji üretimi böylece aza indirilmiş olacak. Böylece bu tür ışık kaynaklarının enerji tasarrufu ile küresel ısınma sorununa alternatif çözüm olacağı düşünülüyor. Tüm bu nedenlerden dolayı nanokristal katkılı beyaz ışık kaynakları hem bilim dünyasında hem de endüstride büyük ilgi çekti."
Beyaz ışık için ampul ve florasan gibi ışık kaynaklarının günümüzde yaygın olarak kullanıldığını anlatan Demir, bu tür ışık kaynaklarının şu anki kullanım sorununun verimliliklerinin düşük olmasından ve raf ömründen kaynaklandığını vurguladı..

Dinozorların Barbie’si çıkıyor ..

Furby oyuncaklarını tasarlayan Caleb Chung, şimdi de bir dinozor oyuncak üretti. Esneyebilen, öksüren, koklayan, hıçkıran ve hatta üzülen Pleo’lar yıl sonuna doğru 350 dolardan satışa sunulacak.



Dinozorların 65 milyon yıl önce yok olduğunu düşünüyoruz ancak günümüz çocukları bu gerçeğe alıştırmak zor olacağa benziyor. Yakın bir zamanda oyuncakçıların vitrinlerinde Pleo’yu göreceğiz.
Pleo, bir Camarasaurus modeli. Omurgasındasındaki odacıklar nedeniyle bu adı alan ancak Morosaurus olarak da bilinen Camarasaurus Üst Jura döneminde yaşayan otçul bir dinozordu. 7 metre boyunda, 18 metre uzunluğundaki Camarasaurus 18 ton ağırlığında idi.
Arka ve ön ayaklarının uzunluğunun birbirine yakın olan bu dinozor daha önce Furby oyuncaklarını da tasarlayan Caleb Chung’a ilham verdi ve dünyanın tecrübelerini ders edinen ilk dinozorunu yarattı. Caleb’in bu dinozoru seçmesinin en büyük nedeni az önce de söylediğimiz omurgasındaki ve kafatasındaki boşluklar. İçine yüzlerde sensör ve motor yerleştirilen Pleo’nun fosilleşmiş atalarından farkı evcil ve öğrenebilen bir dinozor olması.
Yaşadıklarından ders alan Pleo yalnızca çocukların değil, yetişkinlerinde ilgisini çekecek. Yapay zekanın işleyen en güzel örneklerinden biri olan Pleo SD kart ve USB girişi ile sürekli davranış yüklenebilen bir oyuncak. Her Pleo öğrenebildiği gibi tepkilerini de kendine özgü geliştirebiliyor. Farklı kişilikler geliştirebilen Pleo’lar heyecanlanabiliyor, neşeleniyor, sinirlenip, korkabiliyor. Esneyebilen, öksüren, koklayan, hıçkıran ve hatta üzülen Pleo’lar yıl sonuna doğru yaklaşık 350 dolardan satışa sunulacak.

Biyonik asker 2020'de cephede

ABD Savunma Bakanlığı, askerlerini son teknoloji ürünü 'robotlar' haline getiriyor. 2020 itibariyle askerler konuşmasını istediği dile tercüme eden kasktan, ince çelik zırha kadar bilimkurgu filmi gibi donanıma sahip olacak...

KASK
Uydu bağlantısı, gece görüş kameraları var. Gaz maskesi görevi görüyor. Askerin sözlerini, istediği dile çevirip mini hoparlörle dışarı veriyor.
SİLAH
Hafifletiliyor, Hedefi arayıp bulan akıllı kurşun ve 4,6 milimetrelik mermi ateşleyebiliyor.
KAMUFLAJ
Dış ortama uygun olarak renk değiştirebiliyor.
KAS GÜCÜ DESTEĞİ
Giysinin özel eklem yeri bağlantıları, askerin sadece yüzde 10 kas gücü harcayarak ağırlık taşımasını sağlayacak. Araçla taşınan silahları omuza alınp götürebilecekler.
ZIRH
Nanoteknoloji ürünü karbon tüplerden oluşan çok hafif zırh, kurşun yaklaştığını belirleyip sertleşme ve onu çelik yelek gibi durdurma özelliğine sahip.

İnsanlık ’İNSAN 2.0’ çağına giriyor

G (genetik), N (nanoteknoloji) R (Robotik) devrimlerinin henüz başlangıcındayız..
Bu devrimlerin son derece hızlı gelişimi ile, bugünkü insan (1.0) da kısa süre içinde yeni bir insan (2.0) aşamasına yükselecek, aynı zamanda bilinç olarak! 2003 yılında Time dergisi, DNA’nın yapısının Watson ile Crick tarafından bulunuşunun 50. yılını kutlamak amacıyla, "Yaşamın Geleceği" adlı bir konferans düzenledi. Konferansta ağırlıklı olarak önümüzdeki 50 yılın bizlere neler getirebileceği konusundaki görüşlere yer verildi. Ne var ki, bu konudaki kestirimlerin büyük bir çoğunluğu uzgörüden yoksundu.James Watson’a göre, kilo almadan istediğimiz kadar yememize olanak tanıyacak ilaçlar 50 yıla kalmadan raflardaki yerini alacaktı. Kanımca, bu süre son derece karamsar bir tutumu yansıtmaktaydı. Bu tür ilaçlar fareler üzerinde çoktan denenmişti ve insanlar için tasarlanan benzer yöntemlerin de geliştirilmesine başlanmıştı. Öyle ki, bu ilaçların kullanıma girmeleri değil elli, belki on yılı bile bulmayabilirdi. Watson ve görüldüğü kadarıyla sunum yapanların hemen hemen tümünün yanılgısı, gelecek elli yılla ilgili kestirimlerde geride bıraktığımız elli yılda kat edilen gelişmenin ölçüt alınmış olmasıydı. Geleceğe yönelik böylesi bir bakış açısını "sezgilere dayalı doğrusal" bir yaklaşım olarak betimleyebiliriz. Bu tür bir yaklaşımda insanlar sezgilerinden yola çıkıp günümüzdeki gelişme hızının gelecekte de aynen süreceği duygusuna kapılabilirler.
Doğrusal değil üstel gelişim
Gelgelelim teknoloji tarihiyle ilgili ciddi bir değerlendirme, teknolojik değişimin doğrusal değil, üstel olduğunu ortaya koyuyor. Elektronikten biyolojiye uzanan çok çeşitli teknolojiler için, verileri farklı biçimlerde ve farklı zaman ölçeklerinde ele alabilirsiniz. İnsanla ilgili bilgilerden ekonominin boyutuna, tüm bulgularla ilgili bir çözümlemeye gidebilirsiniz. Ama nasıl bir ölçüm yaparsanız yapın, her durumda gelişme ve ilerleme hızının üstel olarak arttığını görebilirsiniz. Gelecekle ilgili eğilimlerin anlaşılabilmesi için katlanarak ivme kazanan bu gelişmenin de iyice kavranması gerekir. Katlamalı gelişme uzun erimde doğrusaldan çok daha farklı, çok daha çarpıcı ölçekte bir değişime neden olur. 1990’da insan genomu projesine nasıl da kuşkuyla bakıldığını bir düşünün. 1989 yılında genomun yalnızca binde biri aydınlığa kavuşmuşken, 1990’dan itibaren elde edilen genetik veriler her geçen yıl ikiye katlandı ve proje 2003 yılında tamamlandı.
Tekillik yakınımızda
Bilgi teknolojisinde her geçen gün yeni bir buluşa imza atılıyor. Dahası, tüm teknolojiler gerçekte bilgi teknolojilerine dönüşüyor. Tüm bu eğilimleri biraraya getirildiğinde, pek de uzak olmayan bir gelecekte Tekillik olarak bilinen durumla karşı karşıya kalacağımız söylenebilir. Bu durumda, teknolojik değişimin hızı öylesine hızlı ve etkileri öylesine çarpıcı olur ki, insan yaşamı geriye dönüşü olanaksız bir biçimde dönüşüme uğrar. Böylesine katlamalı bir gelişmeyle ilgili kanıtlar hemen hemen her fırsatta ve her yerde karşımıza çıkıyor. Ray Kurzweil’in "Singularity is Near=Tekillik Yakınımızda" adlı son kitabında iletişim, internet, beyin tarama ve biyolojik teknolojiler gibi farklı bilim dallarındaki katlamalı gelişmeleri gözler önüne seren kırkı aşkın grafiğe yer veriliyor. Bu örnekler, genel anlamda, paradigma-değişim hızının (kabaca, teknolojik gelişme hızının) on yılda bir ikiye katlandığını gösteriyor. Bu süreçte, özellikle bilgi teknolojisindeki hızlı gelişme dikkat çekiyor. Bu alanda değer-nitelik, dalgaboyutu, kapasite ve başkaca ölçütler açısından gücün her yıl ikiye katlandığı görülüyor. Bu, gelişmenin 10 yılda bine, 20 yılda milyona katlanacağı anlamına geliyor.
5 ana paradigma
Bilgisayar alanındaki üstel gelişme yüzyıl öncesine uzanıyor ve beş ana paradigmayı içeriyor: ABD’de 1890 seçimlerinde kullanılan elektromanyetik hesaplama yöntemleri, 1940’ların başlarında Nazi şifrelerinin çözülmesinde kullanılan yedek-esaslı hesaplama yöntemleri, 1952 seçim sonuçlarının önceden kestirilmesine olanak veren radyo-lambalı bilgisayar sistemi, 1960’ların başlarında ilk uzay uçuşlarında kullanılan entegre devreli bilgisayarlar ve yine 60’ların sonlarında kullanılan anaakım bilgisayar sistemleri. Bir paradigmanın eskimeye yüz tuttuğu anlaşıldığında, yeni bir paradigmanın yaratılması yönündeki baskılar da artıyordu. Transistörlerin entegre devrelere sığdırılması paradigmasının önünde henüz bir on yıl olmasına karşın, altıncı paradigma olan üç boyutlu moleküler bilgisayarın yaratılması yönünde şimdiden korkunç bir ilerleme kat edildiği görülüyor. Üstelik, elektronik, binlerce gelişmeden yalnızca birini oluşturuyor. Bir başka örnek verecek olursak, HIV virüsünün genetik yapısının çözülmesi 14 yılımızı alırken, SARS virüsü topu topu 31 gün içinde aydınlığa kavuştu.
Müthiş etkileşim
Bunun sonucu olarak, çeşitli bilgi teknolojilerindeki değer-nitelik ve kapasite gibi birtakım ölçüleri güvenilir bir biçimde önceden kestirebiliyoruz. Ancak, kesin bir beklenti içine giremediğimiz konular da yok değil. Gerçekten de, güvenilir kestirimler yapma konusundaki yetersizliğimiz herhangi bir proje için söz konusu olabilir. Ancak, bilgi teknolojisinin her dalında bize sağlanan olanaklar farklı alanlara yöneltilebilir. Bilimin başka dallarında önceden kestirilmesi olanaksız bir yığın olayın karşılıklı etkileşiminin son derece düzgün ve güvenilir sonuçlar doğurabileceğinin örneklerine sık sık tanık oluyoruz. Söz gelimi, gazdaki bir molekülün izlediği yolu önceden kestirmek esasen olanaksız olabilir. Ama birbirleriyle korkunç bir etkileşim içinde olan bir yığın molekülden meydana gelen gazın tümden ele alınıp, termodinamik yasalarından yola çıkılarak özellikleri konusunda güvenilir kestirimlerde bulunmak çok da güç olmayabilir. Benzer biçimde, belli bir proje ya da şirketin nereye varacağı konusunda da bir kestirim yapmak neredeyse olanaksızdır.
Hızlanan getiriler yasası
Ancak, "hızlanan getiriler yasası" adını verebileceğimiz süreçle bir yığın karmaşık etkinliklerden oluşan bilgi teknolojisinin genel gidişatı konusunda oldukça güvenilir kestirimlerde bulunabiliriz. Hızlanan getiriler yasası gelecek konusunda neler söylüyor? Yasaya göre, daha önce sözü edilen paradigma-değişim hızı esas alındığında 2000-2014 yılları arasında 2000 yılının hızıyla, 20. yüzyılın tümüne eşdeğerde, 20 yıllık bir ilerleme sağlanacak. Ardından aynı şeyleri yapmamız topu topu yedi yılımızı alacak. Her şeyden önemlisi de, asıl üzerinde durulması gereken teknoloji dalı olan bilgi teknolojileri akılalmaz bir hızla gelişecek. Eninde sonunda değer taşıyan her şeyin- biyolojik yapımız, düşüncelerimiz ve düşünce süreçlerimiz, üretim ve daha nice alanın- özünü bilgi teknolojisi oluşturacak.
G devriminin ilk aşaması
Bu konuda yaygın bir görüş katlana katlana giden bu gelişme hızının belli bir sınırı olması gerektiği yönünde. Sınırlar var, ama bunlar pek de sınırlandırıcı değiller. Bilgi süreçleri konusunda giderek ustalık kazanmamız 21. yüzyıla üç büyük teknoloji devriminin damgasını vuracağı anlamına geliyor. Şimdilerde "G" devriminin (genetik, ya da biyoteknoloji) ilk aşamalarındayız. Halihazırda elimizde olan bir teknoloji de, iletici RNA’nın engellenmesi suretiyle belli genlerin devreden çıkartılmasında kullanılan RNA müdahalesi (RNAi). İnsan genlerinin her biri kalıtımsal olarak bizlere geçen ve biyolojik yapımızı belirleyen 23,000 minik yazılım programından bir tanesidir. Yazılım programlarının, bırakın bin yılı, birkaç yılda bir değişimden geçmediği ya da güncelleştirilmediği pek vaki değildir. Yine de, bu genetik programlar on binlerce yıl önce, koşulların çok farklı olduğu bir dönemde evrildiler. Şu var ki, insanların çok uzun yaşamak gibi bir kaygıları yoktu. Ancak virüslerden kaynaklanan hastalıklar, kanser ve daha başka hastalıklar belli bir aşamada genlere bağlı olduğundan, RNAi teknolojisi yeni bir çığır açacağa benziyor.Genetik bilgiler yerli yerine oturdukça, yeni genler eklemenin yepyeni yolları da ortaya çıkıyor. Bu açıdan en başarılı yöntemlerden biri de genetik bilginin cam tüpler yoluyla eklenmesi ve böylelikle genetik bilginin uygun yere aktarılması. Kendi genlerinizi oluşturunBu gerçekleşir gerçekleşmez, üzerinde değişiklikler yapılan gen tüpte üretilebilir ve hastanın kanına aktarılarak doğru dokuların içine yerleştirilebilir. Daha önce farelere uygulanan ve başarılı sonuçlar veren bu gen terapi yönteminin insanlar üzerinde de kullanılmasında herhangi bir sakınca olmadığı belirtiliyor. Bir başka yöntem de, bireyin kendi genlerini, dokularını, hatta organlarını oluşturması. Böylesi bir "sağaltıcı klonlama" yönteminin sağladığı en önemli yararlardan biri bu doku ve organların kendi hücrelerimizden yaratılıyor olması ve onların da bu süreçte gençleştirilmiş olmaları. Bu da, tıpta gençleştirme dalının filizlenmesi anlamına geliyor.
N- Nano teknoloji devrimi
Bir zamanlar yeni ilaçların bulunması aşırı yan etkileri olmayan maddelerin geliştirilmesiyle ilgiliydi. Bu süreç de çevremizdeki doğal kaynaklarla sınırlıydı. Günümüzde ise, hastalıkların ve yaşlanma sürecinin ardında yatan biyokimyasal süreçler giderek aydınlığa kavuştuğundan, moleküler düzeyde belli işlevleri yerine getiren ilaçlar geliştirebiliyoruz. Ne var ki, temelinde yatan ilkeleri giderek daha iyi kavradığımız şu günlerde, biyolojinin bizim ürettiklerimize asla uyum sağlayamayacağı da bir gerçek. Bu da bizlere 2020’lerde olgunluğa erişecek olan "N", ya da nanoteknoloji devrimini getirecek. Nanoteknoloji, bilgi işlem yardımıyla, ucuz malzemelerden istediğimiz hemen her fiziksel ürünü oluşturmamıza olanak tanıyacak. Bu sayede biyolojinin sınırlarını aşıp, halihazırdaki "insan bedeni sürüm 1.0"in yerine, çarpıcı bir biçimde geliştirilmiş "sürüm 2.0"yi getirebileceğiz.
R-Robot’ta en büyük devrim
Ancak en büyük değişim "R", ya da robot teknolojisinde yaşanacak. Bu devrimde öncelikle insan düzeyinde bir yapay zeka hedeflenecek. Yapay zeka programları geliştikçe, 2020’lerin sonlarında insan zekasını yeniden oluşturan donanım ve yazılımlar da elimizde olacak. Yapay zeka programları doktorlarla boy ölçüşebilecek hassasiyette elektrokardiyogramları, tıbbi görüntüleri değerlendirebiliyor; uçakları yere indiriyor; akıllı silahları hedefe yönlendiriyor; yatırım planlarını otomatik olarak uygulamaya sokuyor ve endüstriyel süreçleri kontrol ediyor. Oysa birkaç 10 yıl önce bütün bunlar proje aşamasındaydı.Yapay zeka güçlendikçe 2020 yılına kadar insan beyninin zekasını yaratacak hem donanım hem de yazılıma sahip olabileceğiz. Bu yöntemleri geliştirerek makinelerin kapasitesini de aynı paralelde geliştirmek olası.Nihai olarak, insanlar teknoloji ile tek vücut olacak. Bu süreç vücudumuzdaki ve beynimizdeki nanorobotlarla (nanobot) başlayacak. Nanobotlar insanların sağlığını koruyacak, sinir sisteminde sanal gerçeklik olgusunu yaratacak, internette beyinden beyine haberleşmeyi sağlayacak ve insan zekasını büyük ölçüde artıracak. Unutmamak gerekiyor ki biyolojik olmayan zeka her yıl kapasitesini ikiye katlarken, biyolojik zekamız bir ölçüde sabittir. 2030’lu yıllara geldiğimizde zekamızın biyolojik olmayan kısmı daha öne çıkacak. 2040’lı yıllarda biyolojik olmayan kısmın kapasitesi biyolojik olandan milyarlarca kez daha güçlü olacak. Ayrıca biyolojik olmayan kısım kendi tasarımına müdahale edebilecek yeteneğe sahip olacak ve kendi kendini onarabilecek ve yenileyebilecek.
Beklenen sinerji
Bu, ütopik bir görüş değil: GNR teknolojileri bu hedeflere ulaşmamızı sağlayacak. Ancak teknolojilerin beraberinde getirdiği tehlikeleri de gözardı etmemek gerekiyor. Biyo mühendislik yolu ile geliştirilen patolojik virüsler şimdiden bizimle birlikte yaşıyor. Biyolojik olmayan nanoteknoloji tabanlı sistemlerin kendi kendini çoğaltması, spesifik riskler doğuracak. Bu tehlikelerden kurtulmanın yolu bu teknolojileri reddetmek değil. Bunların gelişmesinin önünü kesmek, insanoğlunu sahip olabileceği pek çok avantajdan mahrum bırakırken, teknolojilerin yeraltına inmesine ve tehlikelerinin daha da artırmasına yol açabilecek.Bu görüşe karşı çıkanlar, bu dramatik değişikliklerden sonra hala insan olma özelliğimizi koruyup korumayacağımızı sorguluyor. Bu aşamada yanıtlanması gereken soru insanın nasıl tanımlanacağı ile ilgili. Kurzweil’e göre insan, sınırlarının ötesine geçme arayışlarını sürdüren ve bunu başaran bir türdür. Ufkumuzu genişletme becerimiz lineer değil, üstel bir gelişme izlediği için, önümüzde sürekli olarak ivmesini artıran bir değişim süreci uzanıyor.